Yanı Başımızdaki Servetimiz: Çam Fıstığı

606 views
views

Çam fıstığı, ülkemizde birçok yemek ve tatlılarda sevilerek kullanılan bir fıstık çeşididir. Türkiye’de aşağıda belirtilen yörelerde yetiştiriliyor olmasına rağmen özellikle Afganistan’dan da ithal yollarla ülkemize girişi yapılmaktadır.

Çam fıstığı, çıkarılan sert kabukların kırılması sonucu elde edilen ve besin değeri oldukça yüksek bir besin maddesidir. Bütün Akdeniz ülkelerinde yetişen bu ağaç şemsiye görünümünde 20 m’ye boylanabilen geniş tepeli bir çam türüdür. Kozalak üretimi 20 yaşından sonra başlar.

Yenilebilir ve yüksek ticari değeri olan bir tohumdur. Türkiye’de Aydın, Muğla ve İzmir ili Bergama ilçesi kozak yöresinde üretimi yapılmaktadır. Türk mutfağında pilav, dolma ve helvanın bir malzemesi olarak kullanılır.

Bergama Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Fikret Ürper, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2009 yılından bu yana çam fıstığında sebebi henüz belirlenemeyen bir verim sorunu yaşandığını, bu nedenle yaklaşık 2 bin tonluk üretimin 500 tonlara kadar düştüğünü belirtti. Türkiye’de binlerce kişinin geçim kaynağı olan çam fıstığı büyük zahmetlerle üretiliyor.

Ülkemizde ciddi manada sadece Antalya, Kahramanmaraş ve Bergama Kozak’ta üretimi yapılan çam fıstığının iç piyasadaki tüketim oranı sadece yüzde 5. Ürünün yüzde 95’i ise Avrupa’da İtalya, İspanya, Orta Doğu’da da Arap ülkelerine ihraç ediliyor. Çam kozalakları 11. ve 12. aylarda toplanmaya başlıyor ve bu toplama işi Hıdırellez’e kadar sürüyor. Toplanan kozalaklar haziran ve temmuzda güneşte sergileniyor. Güneşte lale gibi açılan kozalaklardan patoz makinesiyle kabuklu fıstık çıkarılıyor. Daha sonra işleme tesislerinde kabuklu çam fıstığı suya yatırılıp boş kabukları temizleniyor.

Bölgedeki 16 mahallenin ana geçim kaynağının çam fıstığı olduğuna dikkati çeken Ürper, kilosu 130 liraya satılan fıstık çamını yetiştirenlerin artık bu üründen para kazanamaz hale geldiğini aktararak, “Yayla genelinde üreticinin yıllık kazancı 20-25 milyon liraya düştü. Eskiden 200 milyon lira civarındaydı” dedi.

Ürper, çam fıstığının yüzde 80’ini Kozak’ta üretildiğini, üretimin yüzde 75-80’inin ihraç edildiğini ifade ederek, “Kalite olarak da çok kaliteli fıstıklar yetişiyor bu bölgede. Burada üretilen çam fıstığı tüm dünyada lezzet açısından tutuluyor. Bu nedenle diğer ülkelerde üretilen fıstıklardan daha yüksek fiyatlarda alıcı bulabiliyor. Rekolte sorunu nedeniyle düşük ihracat rakamlarıyla ortaya çıkıyoruz. 10 birim satabilecekken şuan 3 birim satabiliyoruz. İthalatçılar ihtiyacını başka ülkelerden, daha düşük kaliteli ürünlerle karşılıyor” diye konuştu.