Petrol Fiyatları Neden Düşüyor?

808 views
views

Ortadoğu’da son yıllarda şiddetini arttıran çatışmalarla beraber herkes petrol fiyatlarının geçmişte olduğu gibi tavan yapmasını bekliyordu. Geçmiş dönemlerde petrolün yükselmesiyle beraber aralarında Türkiye’nin de bulunduğu petrole bağımlı ülkeler sıkıntı yaşadılar.

Ancak birkaç yıldır bunun tam aksine gelişmeler yaşanıyor. Suriye-Irak bölgesinde yaşanan ağır çatışmalara rağmen petrol fiyatları düşüşe geçmiş durumda ve eski fiyatıyla kıyas yapıldığında büyük bir kayıp yaşandığı ortaya çıkıyor.

O zaman petrol fiyatlarındaki bu hızlı düşüşün nedeni nedir ?

Dünyanın en büyük petrol tüketicisi olan Amerika Birleşik Devletleri’nin ham petrol üretimi son 45 yılın en yüksek seviyesine ulaşmış durumda ve dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan ile Washington’un Körfez’deki diğer müttefikleri de petrol üretimini arttırmaya devam ediyor. Yani arzdaki bu artış fiyatların gerilemesine yol açmış bulunmaktadır.

Petrol fiyatlarındaki düşüşten en büyük darbeyi ise Batı ile son dönemde Ukrayna’dan ötürü büyük gerginlikler yaşayan aynı zamanda en büyük gelir kaynağı doğalgaz olan Rusya’nın aldığı gözleniyor. Suriye politikası ve diğer politik sebeplerden dolayı ABD ile de karşı karşıya gelen Rusya, ekonomik olarak daha da zor bir süreçten geçeceğe benziyor.

ABD, 2016 yılına kadar petrol stoğu yapıp, petrol stoğunu arttırma stratejisi izleyen bir ülke konumundaydı. Fakat geçtiğimiz günlerde  Barack Obama’nın, petrol ihracatına yasak getiren  uygulamanın kalkmasını öngören yasayı imzalamasının ardından, yurt  dışına ilk petrol satışını başlatarak Rusya’nın düşüşünü hızlandıran bir adım atmış oldu. Bu hamleyle beraber petrol fiyatları daha da düşmekte ve Rusya giderek güç kaybetmektedir. Uzmanlar, petrol fiyatlarının düşmeye devam etmesi durumunda belki de Rus ekonomisinin çöküş tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği yorumunu yapıyorlar.

Petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye’ye etkisine bakıldığında, Merkez Bankası başkanı Erdem Başçı’nın her 10 dolarlık düşüşün enflasyonu 0.4-0.5 puanlık düşürücü etki getirdiğinin hesaplandığını söylemesi üzerine durumun olumlu olduğu görülüyor. Ancak bu kadar düşüşe rağmen ülkemizdeki akaryakıt fiyatlarının aynı oranda ucuzlamamasının sebebinin dolar kurundaki artış, yüksek vergi oranları ve daha önceden yüksek fiyattan depolanmış akaryakıt miktarı olduğu da gözleniyor.